Bir araştırma konusu...

Sandıklı'ya ait 2. web sitesini (Sandıklı'nın ilk web sitesi sandikli.ilcesi.com'dur, ikinci web sitesi bize ait olan sandikli.sayfasi.com'dur) hazırladığımız yıllarda, ilginç bir araştırma konusu olabilecek birşey bulmuş ve yayınlamıştık o yıllarda. Vakit bulup o araştırmanın üzerine gidememiştik. Ama, bir başkası bu araştırmayı devam ettirebilir diye düşündük ve o yazıyı (alıntıyı) buraya aktarmaya karar verdik. Aşağıdaki yazının kısa hikayesi budur.

Bir Mülkiyeli’nin Sergüzeşti
Mehmed Hamza Bey’in Terekesi

Mehmed Hamza Bey [1873-1921], Mekri Aşireti reislerinden Herik-i Kürdi Nahiyesi müdürlerinden Hüseyin Bey’in oğludur. Şemdinan’da doğdu. Aşiret Mektebi’nde okudu. Mülkiye’den mezun oldu. Van, Kütahya, Çölemerik, Bursa, Pazarköy, Kirmasti, İnegöl, Sandıklı, Kurne, Şemdinan, Müntefik, Kerbela , Hoşap kaza ve sancaklarında maiyet memurluğu, kaymakamlık ve mutasarrıflık yaptı. 1912’de mebus oldu. Haydarpaşa Hastanesi’de öldü. Mezarı Karacaahmmet’tedir. (Sathî bilgi için: Ali Çankaya, Mülkiye Tarihi ve Mülkiyeliler, cilt 3, s.755.) Bu başarılı Mülkiyeli’nin terekesinde Arap vilayetleri, etnik yapı, Doğu’nun toplumsal yapısı üzerine mahrem bilgiler bulmak mümkündür.

i) Mebus seçildiği için Kurne Kaymakamlığı görevinden ayrılan Mehmed Hamza Bey’e, yöre ileri gelenleri tarafından verilen taltif mazbatası. 21 Muharrem 328

ii) Nasriye Muharebesi’nde aşiretleri hükümet lehine galeyana getirerek bilfiil istirak etmesinden dolayı, 5.Ordu-yu Hümayun Erkan-ı Harbiye Reisi Miralay Fevzi Çakmak imzalı kırmızı şeritli madalya ile taltif edildiğine dair vesika. 1332

iii) Müntefik Mutasarrıfı Mehmed Hamza Bey’in Nasriye Muharebesinde cansiperane gayretlerinden dolayı yorulması üzerine istirahat verilmesi hususunda Bağdat valisinin Dahiliye Nezareti’ne gönderdiği yazı. 1 Şubat 1332

iv) Mehmed Hamza Bey’in Sandıklı kaymakamı iken, Sandıklı’nın genel aşayişinin temini ve bazı sıkıntılarının giderilmesi hususunda vilayete gönderdiği yazının müsvettesi.

v) Müntefik’te faaliyet gösteren Hilal-i Ahmer Cemiyeti’ne gösterdiği yardım ve gayretlerden dolayı, kaymakam Mehmed Hamza Bey’e teşekkür yazısı. 15 Mart 1331

vi) Aşiretlerin sevk ve idaresinde gösterdiği başarıdan dolayı Kerbela kaymakamı Mehmed Hamza Bey’e Bağdat valisinin gönderdiği madalya vesikası. 1331

vii) Sicill-i Ahval Defteri’nin 77 numaralı 339. sayfası. Mehmed Hamza Bey’in 1319’daki sicili.

viii) Mehmed Hamza Bey’in babası Mehmed Hüseyin Bey’in özgeçmişi. 1319 (Beytüşşebab kaymakamı iken)

ix) Mehmed Hamza Bey’in ailesinin seyyidlik şeceresi, gayri matbuu.

x) İngiliz taraftarı olan birçok aşireti Osmanlı tarafına çekerek Nasriye Muharebesi’nde gösterdiği gayretlerden dolayı Mehmed Hamza Bey’e verilen madalya ile ilgili dört vesika. 1331

xi) Mehmed Hamza Bey’e ait memur sicil-i ahval varakası. 1311

xii) Erkan-ı Harbiye Reisi Adil’in Hamza Bey’e yazdığı özel not.1331

xiii) Süleyman Nazif’in Kurne Kaymakamı Hamza Bey’i ricalden bir zatın mahiyetine alınması hususunda tavassutta bulunduğuna dair vesika. Dersaadet, 11 Teşrin-i evvel1326.

xiv) Sandıklı yöresindeki eşkiyanın tenkilinde gösterdiği başarıdan dolayı Sandıklı kaymakamı Hamza Bey’in terfii ve para ile ödüllendirilmesi hususunda Sadrazam Ferid Paşa’nın Bursa Valiliği’ne gönderdiği yazı ve asayiş muharebeleri ile ilgili 8 adet telgrafname.

xv) Hamza Bey’in sicill-i ahval dosyası (8 sayfa)

xvi) Hamza Bey’in görev yaptığı kaza ve vilayetlerden yerlerden verilen üstün hizmet belgeleri.(4 adet)

xvii) Hamza Bey’in mebus mazbatası (3 adet)

xviii) Hamza Bey’e ait 6 adet fotoğraf (Phebus, Parnasse) ve 2 adet eski yazı kartvizit.

xix) Akrabadan Osman Efendi bin Seyyidzade Ahmed Ağa’ya ait Arapgir Rüştiye Mektebi diploması.

xx) Hamza Bey’in babası Hüseyin Bey’in sicill-i ahvali.

xxi) 1340 Tarihli bir mahkeme ilamı.

xxii) Hamza Bey’in İzmir Gureba Hastanesi’nde yattığına dair Hüdavendigar Vilayeti antetli mektup zarfı ve üzerinde ölümü ile ilgili not.1337.